Premier Tusk w Wieluniu: „Niech ten rok szkolny będzie rokiem wrażliwości, szacunku i walki z pogardą”

Inauguracja roku szkolnego w cieniu pamięci o wojnie

W poniedziałek, 1 września 2026 roku, Premier Donald Tusk wziął udział w uroczystym rozpoczęciu roku szkolnego w Zespole Szkół nr 1 w Wieluniu. To symboliczne miejsce – miasto, które jako pierwsze zostało zbombardowane przez niemieckie lotnictwo w 1939 roku, stało się scenerią ważnego przesłania do młodego pokolenia. Szef rządu podkreślił, że data ta łączy radość z nowego początku z refleksją nad tragicznymi doświadczeniami historii.

Podczas wystąpienia Premier zwrócił uwagę, że pamięć o II wojnie światowej powinna być dla kolejnych pokoleń moralnym kompasem. – „Dziś powinniśmy w każdej szkole pamiętać, że nienawiść, pogarda, przemoc, agresja prowadzą do zła” – apelował. To nie tylko historyczna lekcja, ale przede wszystkim wezwanie do budowania społeczności opartej na wzajemnym szacunku i odpowiedzialności za drugiego człowieka.

Wcześniej, jeszcze przed ceremonią, Donald Tusk zapalił znicz przy pomniku ofiar września 1939 roku i rozmawiał z panią Anielą oraz panem Eugeniuszem – świadkami niemieckiego nalotu na miasto. Ich relacje są bezcennym świadectwem tamtych wydarzeń, a spotkanie z nimi miało wymiar nie tylko symboliczny, ale i osobisty.

Wieleń – symbol wojennej tragedii i przestroga dla przyszłości

Atak na Wieluń uznaje się za jeden z pierwszych aktów II wojny światowej. Niemieckie bomby spadły na uśpione, bezbronne miasto, pochłaniając co najmniej 1200 ofiar. Centrum miejscowości zostało zniszczone w 90 procentach, a skala zniszczeń do dziś poraża. Choć w świadomości zbiorowej to Westerplatte jest częściej przywoływane jako symbol wybuchu wojny, to właśnie Wieluń był pierwszym celem agresji.

Premier Tusk zaznaczył, że spór o to, gdzie dokładnie rozpoczęła się wojna, ma drugorzędne znaczenie. – „Ważne jest, aby wszędzie na świecie, tak jak jest tutaj w Wieluniu, pamiętać o tym, co do tej wojny doprowadziło, jak straszliwym nieszczęściem jest wojna i jak wielkim zadaniem każdego pokolenia jest wojny uniknąć” – mówił. Te słowa nabierają szczególnej wymowy w obliczu współczesnych konfliktów na świecie, które pokazują, że pokój nie jest dany raz na zawsze.

Pamięć historyczna to nie tylko znajomość dat i faktów, ale przede wszystkim umiejętność wyciągania wniosków. Jak podkreślił szef rządu, refleksja nad przeszłością kształtuje postawy, pozwala odróżniać dobro od zła i rozpoznawać zagrożenia, zanim doprowadzą do tragedii. To lekcja, którą każde pokolenie musi odczytać na nowo.

Apel do uczniów: szacunek, reakcja na przemoc, pomoc słabszym

Premier zwrócił się bezpośrednio do uczniów, podkreślając, że ich codzienne wybory mają ogromne znaczenie. – „To, w jaki sposób traktujecie swoich rówieśników, to, jak reagujecie na przemoc, na agresywną głupotę ma wielkie znaczenie” – mówił. W polskich szkołach coraz częściej dochodzi do aktów przemocy, także na tle narodowościowym, dlatego tak ważne jest budowanie kultury szacunku i empatii.

Szef rządu podkreślił, że młode pokolenia nie doświadczają dramatów wojennych, ale to właśnie od nich zależy przyszłość Polski. – „Bardzo Was proszę, szanujcie się nawzajem, respektujcie swoje opinie, szanujcie nauczycieli, kłóćcie się z nimi, kiedy czujecie, że macie rację. Pomyślcie przynajmniej raz w tygodniu o tych, którzy potrzebują Waszej pomocy i postarajcie się im pomóc” – zaapelował. To najpiękniejsza lekcja wychowania obywatelskiego, która zaczyna się od małych gestów.

„Nienawiść, pogarda, przemoc, agresja prowadzą wyłącznie do zła. To, w jaki sposób traktujecie swoich rówieśników, to, jak reagujecie na przemoc, na agresywną głupotę ma wielkie znaczenie.”

Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów

Premier zaznaczył, że odpowiedzialność za bezpieczną i wolną Polskę zaczyna się od codziennych postaw – respektowania odmiennych opinii, reagowania na przemoc i pomocy słabszym. To przesłanie wpisuje się w szerszy kontekst edukacji obywatelskiej, która powinna uczyć nie tylko wiedzy, ale i charakteru.

Co ta inauguracja oznacza dla Tarnowa i regionu?

Choć uroczystość odbyła się w Wieluniu, jej przesłanie jest uniwersalne i dotyczy także społeczności Tarnowa. W naszych szkołach – podstawowych, ponadpodstawowych i zawodowych – codziennie toczy się walka o to, by młodzież czuła się bezpiecznie i była otwarta na innych. Tarnowskie placówki, takie jak II Liceum Ogólnokształcące im. Hetmana Jana Tarnowskiego czy Zespół Szkół Mechaniczno-Elektrycznych, od lat realizują programy profilaktyczne i wychowawcze, które mają przeciwdziałać przemocy i dyskryminacji.

Dla lokalnych nauczycieli i uczniów apel Premiera to przypomnienie, że edukacja to nie tylko przekazywanie wiedzy, ale także kształtowanie postaw. W Tarnowie, podobnie jak w całej Polsce, obserwujemy wyzwania związane z integracją uczniów z różnych środowisk – także tych przybyłych z zagranicy. Dlatego tak ważne jest, by w każdej klasie budować atmosferę wzajemnego szacunku i gotowości do pomocy.

Inauguracja roku szkolnego to także moment, by spojrzeć na wyzwania stojące przed lokalną oświatą. W nadchodzących miesiącach tarnowskie szkoły będą kontynuować inwestycje w nowoczesne pracownie, ale równie istotne są działania miękkie – warsztaty antydyskryminacyjne, programy mentorskie czy zajęcia integracyjne. To właśnie one, obok wiedzy, budują kapitał społeczny młodego pokolenia.

Najważniejsze fakty i daty

• 1 września 2026 r. – inauguracja roku szkolnego w Zespole Szkół nr 1 w Wieluniu z udziałem Premiera Donalda Tuska
• 1 września 1939 r. – niemiecki nalot na Wieluń, co najmniej 1200 ofiar i 90% zniszczeń w centrum miasta
• Premier Donald Tusk zapalił znicz przy pomniku ofiar i rozmawiał ze świadkami bombardowania – panią Anielą i panem Eugeniuszem

Przesłanie z Wielunia pokazuje, że pamięć historyczna i codzienne postawy są ze sobą nierozerwalnie związane. To od każdego z nas – uczniów, nauczycieli, rodziców – zależy, czy polskie szkoły będą miejscami bezpiecznymi i przyjaznymi. Warto, by ten rok szkolny stał się właśnie takim czasem – pełnym wrażliwości, szacunku i odwagi cywilnej.