Nowy most w Głuchołazach już otwarty. 365 mln zł na odbudowę miasta

Kataklizm, który zatopił część Głuchołaz

Wrzesień 2024 r. przyniósł jedną z najtragiczniejszych powodzi w historii południowej Polski. Wody wezbranej rzeki Biała Głuchołaska zmiotły most w centrum miasta, odcinając od siebie dwie jego części i paraliżując ruch na drodze krajowej nr 40. Setki mieszkańców straciło dobytek, a lokalna infrastruktura legła w gruzach. Jak podkreślali przedstawiciele rządu, skala zniszczeń była tak duża, że bez masywnego wsparcia państwa samorząd nie byłby w stanie samodzielnie poradzić sobie ze skutkami żywiołu.

Walka o most – początkowo przegrana, bo woda okazała się silniejsza – oraz dramat tysięcy poszkodowanych sprawiły, że decyzje o pomocy zapadały właśnie w Głuchołazach. Już w pierwszych dniach po powodzi, dzięki rezerwom Rządowej Agencji Rezerw Materiałowych i zaangażowaniu wojska, udało się postawić tymczasową przeprawę. Jednak głównym wyzwaniem pozostawała budowa nowego, trwałego połączenia, które przetrwałoby kolejne ekstremalne zjawiska.

Nowa przeprawa – inwestycja odporna na żywioł

Otwarty dzisiaj most zastąpił zniszczoną konstrukcję i na stałe połączył obie części miasta, przywracając ciągłość drogi krajowej nr 40. To nie tylko zwykła odbudowa, ale – jak określił to minister spraw wewnętrznych i administracji Marcin Kierwiński – „odbudowa plus”. Nowy obiekt został zaprojektowany z uwzględnieniem doświadczeń z katastrofalnej powodzi, co czyni go znacznie bardziej odpornym na ekstremalne zjawiska hydrologiczne.

„Most, który dziś otwieramy jest przykładem odbudowy plus. Jest nowoczesny i odporny na wielką wodę”

Marcin Kierwiński, Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji

Konstrukcja przęsła została wyniesiona o niemal metr wyżej w porównaniu do starego „mostu Andrzeja”. Oba końce opierają się na masywnych przyczółkach, które przenoszą ciężar na podłoże za umocnieniem wałów koryta rzeki. Całkowity koszt budowy mostu i towarzyszącej infrastruktury technicznej wyniósł 65 mln zł. Nowa przeprawa nie tylko usprawni codzienne podróże mieszkańców oraz ruch transgraniczny z Czechami, ale także zwiększy bezpieczeństwo i stworzy lepsze warunki dla rozwoju gospodarczego i turystycznego regionu.

„Powstał nowoczesny obiekt, zaprojektowany z uwzględnieniem doświadczeń z katastrofalnej powodzi, dzięki czemu jest znacznie bardziej odporny na ekstremalne zjawiska hydrologiczne. Usprawni nie tylko codzienne podróże i ruch transgraniczny z Czechami, ale także zwiększy bezpieczeństwo mieszkańców oraz stworzy lepsze warunki dla rozwoju gospodarczego i turystycznego całego regionu”

Dariusz Klimczak, Minister Infrastruktury

Rekordowa pomoc rządowa – 11 mld zł na odbudowę regionów

Rząd przeznaczył na walkę ze skutkami powodzi największą w historii kwotę – 11 mld zł. Z tej puli 365 mln zł trafiło wyłącznie do Głuchołaz na pomoc doraźną oraz odbudowę kluczowej infrastruktury: mostu, szkoły, żłobka i pływalni miejskiej. Premier Donald Tusk podczas uroczystości otwarcia mostu podkreślił, że to właśnie w tym mieście zapadły decyzje o pomocy, a wsparcie państwa nie kończy się wraz z otwarciem przeprawy.

„Uparliśmy się, żeby przekazać maksymalną możliwą kwotę pieniędzy na pomoc w Głuchołazach. To jest ponad 360 mln złotych tylko w tym mieście – na pomoc doraźną, jak i budowę mostu, szkoły, żłobka czy pływalni miejskiej. Nie mam żadnych wątpliwości, że szkody jeszcze są widoczne. My na tym nie kończymy pomocy”

Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów

Łączna pomoc objęła prawie 30 różnych instrumentów – od dotacji na infrastrukturę po zasiłki bezpośrednie dla mieszkańców. Ponad 1 mld zł z całej kwoty trafił w formie bezpośrednich zasiłków do 62 tys. rodzin. Wsparcie popłynęło również do innych miejscowości dotkniętych żywiołem, m.in. Lądka-Zdroju, Stronia Śląskiego czy Barda. Ponad 6 mld zł z puli pomocowej pochodzi z Funduszy Europejskich.

• 365 mln zł – łączna pomoc rządu dla Głuchołaz (budowa mostu, szkoły, żłobka, pływalni)
• 65 mln zł – koszt budowy mostu i infrastruktury technicznej
• 11 mld zł – całkowita kwota przeznaczona na walkę ze skutkami powodzi we wszystkich regionach
• 1 mld zł – wartość zasiłków bezpośrednich wypłaconych 62 tys. rodzin
• 30 instrumentów – liczba różnych form wsparcia (dotacje, zasiłki, programy)
• 6 mld zł – środki pozyskane z Funduszy Europejskich na pomoc powodziową

Co ta inwestycja oznacza dla mieszkańców Tarnowa i regionu?

Choć Głuchołazy leżą w województwie opolskim, doświadczenia związane z powodziami są bliskie również mieszkańcom Tarnowa i okolic. Przypomnijmy, że Małopolska wielokrotnie mierzyła się z podobnymi kataklizmami – wystarczy wspomnieć powódź w 2010 r. czy lokalne podtopienia w dolinie Dunajca. Nowy most w Głuchołazach pokazuje, jak ważne jest projektowanie infrastruktury z myślą o zmianach klimatycznych – wyższe przęsła, wzmocnione przyczółki, lepsze umocnienia wałów. Dla tarnowskich urzędników i drogowców to sygnał, że w przyszłości warto stawiać na podobne rozwiązania w newralgicznych punktach regionu, takich jak mosty na Białej Dunajcowej czy w centrum miasta. Ponadto, odbudowa dróg krajowych i lokalnych w rejonach popowodziowych usprawnia transport tranzytowy i turystyczny – a Tarnów, jako ważny węzeł komunikacyjny na trasie Kraków – Rzeszów, może na tym skorzystać poprzez lepsze połączenia z południem Polski. Warto też pamiętać, że znaczna część pomocy popłynęła z Funduszy Europejskich, które mogą być wykorzystane również przez samorząd Tarnowa do podobnych inwestycji zabezpieczających przed skutkami ekstremalnych zjawisk pogodowych.

Plany na przyszłość – dalsze inwestycje w Głuchołazach

Otwarcie mostu to nie koniec odbudowy Głuchołaz. W planach znajduje się remont mostu Świętego Wojciecha oraz modernizacja terenów rekreacyjnych i kompleksu sportowego. Łączna wartość tych prac opiewa na blisko 50 mln zł. Premier Tusk zapewnił, że rząd nie zamierza kończyć pomocy, a szkody – choć wciąż widoczne – będą stopniowo eliminowane. Inwestycje te mają także na celu przyciągnięcie turystów oraz poprawę jakości życia mieszkańców, co podkreślił minister koordynator służb specjalnych Tomasz Siemoniak.

„Takie miejscowości, jak Głuchołazy zasługują na dobrą infrastrukturę, by przyciągały ludzi, turystów i dawały poczucie bezpieczeństwa”

Tomasz Siemoniak, Minister Koordynator Służb Specjalnych

Eksperci zwracają uwagę, że skala pomocy – 11 mld zł – to bezprecedensowe wydarzenie w historii polskiego zarządzania kryzysowego. Dla porównania, poprzednie największe wsparcie po wielkiej powodzi w 1997 r. wyniosło ok. 3,5 mld zł (w przeliczeniu na dzisiejszą wartość). Nowa przeprawa w Głuchołazach ma szansę stać się wzorem dla innych samorządów, jak przygotować się na ekstremalne zjawiska hydrologiczne w dobie zmian klimatu.