Biografia
Roman Brandstaetter urodził się 3 stycznia 1906 roku w Tarnowie w żydowskiej rodzinie inteligenckiej Ludwika i Marii Brandstaetter. Jego dziadek Mordechaj Dawid Brandstaetter (1844–1928) był właścicielem tłoczni oleju lnianego w Tarnowie oraz uznanym twórcą literatury hebrajkojęzycznej.
Ukończył Szkołę Powszechną i Gimnazjum Męskie w Tarnowie; maturę zdał w 1924 roku w Krakowie. Na Uniwersytecie Jagiellońskim studiował filozofię i filologię polską. W 1926 debiutował jako poeta, publikując w Kurierze Literacko-Naukowym wiersz Elegia o śmierci Sergiusza Jesienina oraz w Nowej Reformie wiersz Piłsudski. W 1928 wydał pierwszy tom poezji Jarzma.
W 1929–1931 przebywał na rządowym stypendium w Paryżu, gdzie prowadził badania nad działalnością polityczno-społeczną Adama Mickiewicza; uzyskał tytuł doktora filozofii w 1932.
W okresie międzywojennym powróciwszy do Warszawy, pracował jako nauczyciel języka polskiego i prowadził działalność literacką oraz publicystyczną. Wydał szkice historyczno-literackie i tomiki poetyckie, a w 1935 odwiedził Turcję, Grecję i Palestynę.
Krótko po wybuchu II wojny światowej Brandstaetter przeniósł się do Wilna, gdzie w 1940 poślubił Tamarę Karren. Po kilku miesiącach pobytu w Wilnie, dzięki pomocy rodziny żony, wyjechał do Jerozolimy przez Moskwę, Baku, Iran i Irak. W tym czasie powstał dramat Kupiec warszawski (1940/1941). W Jerozolimie współpracował z hebrajskimi wydawnictwami, prasą i teatrem, a także otrzymał posadę w nasłuchu radiowym Polskiej Agencji Telegraficznej.
W okresie 1941–1946 napisał pięć dramatów, które nie weszły na scenę. Wtedy też powstał Powrót syna marnotrawnego. Podczas pobytu w Jerozolimie Brandstaetter przeszedł na wiarę katolicką, co opisał później w opowiadaniu Noc biblijną zamieszczonym w zbiorze Krąg biblijny. W 1946 roku rozwiódł się z Tamarą na mocy przywileju św. Pawła.
W 1946 Brandstaetter wyjechał do Włoch. W Rzymie 15 grudnia 1946 przyjął chrzest, a 21 grudnia w kościele paulinów poślubił Reginę (Irenę) Wiktor herbu Brochwicz z Woli Sękowej. W latach 1947–1948 pełnił funkcję attaché kulturalnego przy ambasadzie RP w Rzymie. W 1948 zorganizował tam uroczystości z okazji 100. rocznicy założenia Legii Mickiewicza.
We Włoszech, zainspirowany postacią św. Franciszka i pięknem Asyżu, napisał Kroniki Assyżu (1947) oraz Teatr Świętego Franciszka (1947). Tutaj stworzył także kolejne dramaty: Oedipus (1946), Noce narodowe (1946/1947) i Przemysław II (1948).
Po powrocie do Polski w 1948 osiedlił się w Poznaniu, gdzie objął posadę kierownika literackiego Teatru Polskiego, a następnie Teatru Wielkiego. Był także wiceprezesem Oddziału Poznańskiego Związku Zawodowego Literatów Polskich. W 1950 roku przeniósł się do Zakopanego, gdzie przez 10 lat pełnił funkcję przewodniczącego Rady Kultury przy Miejskiej Radzie Narodowej. Mieszkał w willi „Texas” należącej do Janusza Meissnera. W tym samym roku został członkiem Polskiego PEN Clubu. W 1951 napisał libretto do opery Bunt żaków.
Przetłumaczył pięć dramatów Williama Shakespeare’a: Hamleta (1952), Króla Ryszarda III (1953), Kupca weneckiego (1953), Antoniusza i Kleopatrę (1958) oraz Króla Henryka IV. Część 1 (1962). Pierwsza inscenizacja jego przekładu Hamleta miała miejsce w Teatrze Starym w Krakowie w 1956 r. W 1956 został także członkiem korespondentem francuskiej Academie Rhodanienne des Lettres.
W 1960 Brandstaetter powrócił do Poznania i oddał się wyłącznie pracy literackiej. Rozpoczął nowy cykl przekładów biblijnych z języka hebrajskiego oraz tłumaczenie ksiąg Nowego Testamentu: Ewangelie, Dzieje Apostolskie, Apokalipsa i Listy św. Jana. Powstało również najwybitniejsze dzieło prozatorskie – czterotomowa powieść historyczna Jezus z Nazaretu (1967–1973). W 1972 wydał opowiadanie Ja jestem Żyd z Wesela, a następnie ukazały się zbiory Krąg biblijny (1975), Inne kwiatki św. Franciszka z Asyżu (1976), Bardzo krótkie opowieści (1978) oraz Bardzo krótkie i nieco dłuższe opowieści (1984). Wiele jego tekstów ukazywało się w katolickich pismach, takich jak Przewodnik Katolicki, W Drodze czy Tygodnik Powszechny.
23 sierpnia 1980 roku dołączył do apelu 64 uczonych, pisarzy i publicystów do władz komunistycznych o podjęcie dialogu z protestującymi robotnikami. W 1980 został wybrany na przewodniczącego Społecznego Komitetu Budowy Pomnika Poznańskiego Czerwca 1956 Roku. Zmarł 28 września 1987 roku. Mszę pogrzebową w kościele dominikanów odprawił arcybiskup Jerzy Stroba, a papież Jan Paweł II przesłał kondolencje. Został pochowany 5 października 1987 obok żony Reginy na cmentarzu komunalnym na Miłostowie w Poznaniu (pole 5, rząd A, miejsce 1).
Po jego śmierci ukazały się niepublikowane dotąd dzieła: Hamlet i łabędź (1988), Przypadki mojego życia (1988) oraz Moja podróż sentymentalna i inne opowiadania (1994).
Źródło: artykuł w Wikipedii



