F
Nauka

Franciszka Czernecka

Pedagog, działaczka harcerska, organizatorka tajnego nauczania podczas II wojny światowej

25 listopada 1881data urodzenia
1 października 1963data śmierci
żyła 81 latdługość życia
Tarnówmiejsce urodzenia
4osiągnięć

Biografia

Franciszka Czernecka urodziła się 25 listopada 1881 roku w Tarnowie w rodzinie Franciszka Czerneckiego i Elżbiety Wertz. Kształciła się w Tarnowie, Lwowie i w Przemyślu, gdzie w Seminarium Nauczycielskim zdała w 1905 roku egzamin dojrzałości. Cztery lata później uzyskała patent nauczyciela szkół wydziałowych i zaczęła pracę w Tarnowie.

Od 1910 roku była nauczycielką Szkoły Wydziałowej im. Franciszka Józefa (później imienia Marii Konopnickiej), a w 1933 r. została jej dyrektorką. W latach 1917–1932 uczyła także języka niemieckiego i gimnastyki w II Prywatnym Żeńskim Seminarium Nauczycielskim. Była aktywistką harcerską; w 1914 r. założyła w szkole I Drużynę Skautek im. Emilii Plater.

W latach 1916–1917, podczas rosyjskiej okupacji Tarnowa, wyjechała z rodziną do Czech. Po powrocie reaktywowała działalność harcerską, nawiązując współpracę z Marią Vetulani, oraz zaangażowała się w działalność niepodległościową. Była członkiem tarnowskiego Komitetu Samoobrony, uczestniczyła w przejęciu władzy w mieście od Austriaków w nocy z 30 na 31 października 1918 roku.

Po wybuchu II wojny światowej i zajęciu Tarnowa przez Niemców pozostała na stanowisku dyrektora szkoły. Ze względu na niemieckie pochodzenie matki była nakłaniana do podpisania Volksliste; po odmowie w 1943 roku pozbawiono ją stanowiska i przeniesiono na przymusową emeryturę. Od początku okupacji wraz ze swą siostrą Stanisławą Czernecką działała w Tajnej Organizacji Nauczycielskiej, uczestnicząc w tajnych kompletach.

Po II wojnie światowej zajęła się ponowną organizacją Szkoły Podstawowej im. Marii Konopnickiej (obecna Szkoła Podstawowa nr 3), będąc jej dyrektorką do 1948 roku. Wtedy, w czasach represji stalinowskich, została uznana za nieprzystosowaną do reformy oświaty i przeniesiona w stan spoczynku. Zmarła 1 października 1963 roku i została pochowana na tarnowskim Starym Cmentarzu (sektor XI-1-36).

Ordery i odznaczenia: Srebrny Krzyż Zasługi (1933).

Upamiętnienie: W 1983 roku Miejska Rada Narodowa w Tarnowie nadała imię Sióstr Czerneckich jednej z ulic w dzielnicy Zbylitowska Góra.

Źródło: artykuł w Wikipedii

Najważniejsze osiągnięcia

  1. Założyła I Drużynę Skautek im. Emilii Plater (1914).
  2. Dyrektorka Szkoły Wydziałowej w Tarnowie (1933).
  3. Uczestniczyła w przejęciu władzy w Tarnowie w 1918 roku.
  4. Działaczka Tajnej Organizacji Nauczycielskiej podczas okupacji niemieckiej.

Ciekawostki

?

W czasie I wojny światowej rodzina Czerneckich przebywała w Czechach (1916–1917).

?

Odmówiła podpisania Volksliste w 1943 roku, co kosztowało ją utratę stanowiska.

?

W 1983 roku uhonorowano ją i jej siostrę imieniem ulicy Sióstr Czerneckich w Tarnowie.

Urodzeni w tym samym czasie

Wszyscy sławni →