Józef Zachariasz Bem

Generał
14.03.1794 10.12.1850 Tarnów

Biografia

Józef Zachariasz Bem urodził się 14 marca 1794 roku na przedmieściu Tarnowa (Burek). Był synem Andrzeja Bema i wnukiem Wojciecha Bema; w Krakowie ukończył Gimnazjum św. Anny.

W 1809 w wieku 15 lat trafił do Korpusu Kadetów artylerii i inżynierii. W 1810 został podporucznikiem artylerii I klasy i ukończył Szkołę Aplikacyjną Artylerii i Inżynierii, zdobywając podstawy inżynierii, topografii i języków obcych.

W kampaniach 1812–1813 brał udział w I Korpusie Davouta i Macdonalda; prowadził także eksperymenty z rakietami kongrewskimi, budował napędy i materiały wybuchowe. W 1819 doznał poważnych poparzeń w wyniku wybuchu masy palnej; napisał raport Notes sur les fusees incendiaires, a jego prace doprowadziły do utworzenia w armii polskiej pierwszych oddziałów rakietników.

W 1822 został aresztowany i skazany na rok więzienia oraz degradację; po interwencji cesarskiej namiestnika wrócił do służby w 1823, lecz w 1826 odszedł z powodów zdrowotnych.

Wyjechał do Galicji i prowadził prace gospodarcze dla Potockich: budowę i modernizację zakładów przemysłowych, fabrykę papieru w Brodach, a także restaurację cerkwi. W 1829 opublikował podręcznik o silnikach parowych. W 1829–1830 wydawał podręcznik obsługi silników parowych dla mechaników, a w 1836 - Zarys historii Polski oraz w 1845 - Zarys historii Francji.

Wiosną 1831 przybył do Warszawy, objął dowództwo 4 baterii lekkokonnej; brał udział w bitwach pod Domanicami, Iganiami i Ostrołęką, awansując na pułkownika. Po upadku powstania wyemigrował do Paryża; współzałożył Towarzystwo Historyczno-Literackie (1832) i Towarzystwo Politechniczne Polskie w Paryżu (1835); publikował Zarys historii Polski (1836), Zarys historii Francji (1845) i O powstaniu narodowym w Polsce (1846–1848).

W 1848–1849 brał udział w rewolucjach wiedeńskiej i węgierskiej; stał na czele obrony Wiednia, a następnie dowodził wojskami w Siedmiogrodzie i Banacie. Został bohaterem narodowym Węgier, odznaczono go Krzyżem Wielkim Orderu Świętego Stefanaz gwiazdą orderową z diamentem. Zmarł 10 grudnia 1850 w Aleppo, podczas pobytu na misji wojskowej.

Zobacz pełny artykuł na Wikipedii

Osiągnięcia

Twórca pierwszych oddziałów rakietowych w armii polskiej
Dowódca artylerii czynnej podczas powstania listopadowego; odznaczony Krzyżem Złotym Virtuti Militari
Współzałożyciel Towarzystwa Historyczno-Literackiego w Paryżu (1832) oraz Towarzystwa Politechnicznego Polskiego w Paryżu (1835)
Autor Zarysów historii Polski (1836) i Zarysów historii Francji (1845) oraz O powstaniu narodowym w Polsce (1846–1848)
Uczestnik Wiosny Ludów i obrońca Wiednia; bohater narodowy Węgier

Ciekawostki

Zajmował się malarstwem; jego obrazy były eksponowane w salonie Kniaziewicza
Publikował Exposé général de la Méthode mnemonique polonaise (1843), pracę o mnemonice
Zmarł podczas misji wojskowej w Aleppo (1850)

Udostępnij